gh

ในตอนที่แล้ว เกริ่น (ซะยาว) เีกี่ยวกับต่อมใต้สมอง หรือ Pituitary Gland ไปพอสมควรแล้วนะครับ วันนี้ก็จะมาดูกันว่า ฮอร์โมนที่หลั่งออกมาจากต่อมใต้สมองเนี่ย มีอะไรบ้าง :]

ขอเริ่มที่ต่อมใต้สมองส่วนหน้าก่อนนะครับ ~

Growth Hormone (GH)

สำหรับฮอร์โมนตัวนี้ ชื่อก็บอกอยู่แล้วล่ะครับ ว่าต้องเกี่ยวข้องกับการเจริญเติบโตแน่ๆ (growth) ซึ่งฮอร์โมนนี้ก็มีหน้าที่ประมาณนั้นครับ เช่น ควบคุมการเจริญเติบโตของกระดูก กล้ามเนื้อ อวัยวะทั้งหลาย ให้เติบโตอย่างเป็นสัดส่วน (ไม่ใช่ส่วนใดส่วนหนึ่งปูดออกมา อะไรประมาณนี้ครับ) รวมถึงกระบวนการเมตาบอลิซึ่ม (Metabolism) หรือกระบวนการสลายสารอาหารเพื่อให้ได้พลังงานนั่นเอง ^^"

เนื่องจากว่า ฮอร์โมนนี้ มีผลต่อการเจริญเติบโตของร่างกาย ฉะนั้นถ้าเกิดความผิดปกติกับการสร้าง GH (มากเกินหรือน้อยเกิน) ก็จะเกิดอาการผิดปกติต่างๆ ตามมา จะแบ่งเป็นสองกรณีนะครับ คืออาการในเด็ก และในผู้ใหญ่ ~

Dwarfism

 

(ขอบคุณรูปภาพจาก http://www.tjhsst.edu/~jleaf/disability/jweb/JWEB.HTM ครับ)

 ดูจากรูป ก็คงพอเข้าใจอาการของภาวะนี้นะครับ :] ภาวะนี้คือภาวะ Dwarfism หรือภาวะเตี้ยแคระ นั่นเอง เกิดจากการที่ร่างกายขาด GH ตั้งแต่ยังเด็ก ทำให้การเจริญเติบโตของร่างกายนั้นมีน้อย ผลก็จะทำให้ร่างกายเตี้ยแคระอย่างที่เห็นครับ แต่ร่างกายก็ยังเป็นสัดส่วนที่ถูกต้องอยู่นะครับ รวมถึงก็สามารถใช้ชีวิตได้อย่างปกติได้นะ ^^

แต่ในกรณีที่ตรงกันข้าม ถ้าร่างกายมี GH มากเกินไปในเด็ก ก็จะเกิดภาวะที่เรียกว่า ..

Gigantism

(ขอบคุณรูปภาพจาก http://www.endotext.org/Pediatrics/pediatrics1b/pediatrics1b.htm ครับ)

เคสตัวอย่างในรูปของเรา ก็คือผู้ที่เป็นภาวะ Gigantism หรือภาวะยักษ์ นั่นเองโดย "เด็กชาย" อายุ 12 ขวบในรูป สูงประมาณ 6 ฟุต 5 นิ้ว เทียบเป็นเซนติเมตรก็ประมาณ 195 เซนติเมตรครับ !! ซึ่งสูงเว่อร์กว่าเด็กอายุ 12 มาก นั่นก็เป็นผลมาจาก Gigantism นั่นเอง โดยในกรณีนี้ มีการ MRI สมองของเขาดู พบว่า ..

(ขอบคุณรูปภาพจาก http://www.endotext.org/Pediatrics/pediatrics1b/pediatrics1b.htm ครับ)

สังเกตไอ้ที่ปูดอยู่ตรงกลางไหมครับ? นั่นคือต่อมใต้สมองของเด็กคนนี้นั่นเอง !!

ทีนี้ถ้านำมาเทียบกับคนปกติ ..

 

(ขอบคุณรูปภาพจาก http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Brain_chrischan.jpg ครับ)

จะเห็นว่าต่อมใต้สมองของคนปกติ กะติ๊งเดียวเอง = =" 

 ภาวะ Gigantism จะส่งผลให้การหยุดการเจริญเติบโตของกล้ามเนื้อและกระดูกไม่มีผลครับ นั่นก็คือร่างกายจะเจริญเติบโตไปเรื่อยๆ ทำให้มีร่างกายที่ใหญ่โตกว่าคนทั่วไปมากทีเดียว ซึ่งผลจากภาวะนี้ เนื่องจากร่างกายมีการเจริญมากกว่าคนปกติ ฉะนั้น อวัยวะทั้งหลายก็จะทำงานหนักกว่าคนปกติมากทีเดียวครับ ทำให้คนที่เป็นภาวะนี้จะอายุไม่ยืนเท่าคนปกติครับ รวมถึงถ้า GH ยังคงมากเกินจนโตเป็นผู้ใหญ่ ร่างกายจะเริ่มผิดสัดส่วน ซึ่งจะกลายเป็นภาวะที่เรียกว่า ..

Acromegaly

 

(ขอบคุณรูปภาพจาก teampyro.blogspot.com/2006_06_01_archive.html ครับ)

 เนื่องจากพอโตเป็นผู้ใหญ่ กระดูกตามแขนขาจะยืดได้ถึงลิมิตหนึ่ง ทำให้เหลือเพียงกระดูกบางส่วน เช่นที่ มือ เท้า ใบหน้า ที่จะโตขึ้น ทำให้หน้าดูยืดยาว ลิ้นจะใหญ่คับปาก ฟันจะห่าง เนื่องจากขากรรไกรขยายครับ ^^"

แต่ในทางกลับกัน หากเมื่อโตเป็นผู้ใหญ่ แต่เกิดการขาด GH จะทำให้เกิดโรคที่เรียกว่า ..

Simmond's Disease

 

(ขอบคุณรูปภาพจาก http://frontpage.simnet.is/rafnben/heilbrigdisstettir/nemar/pituitary.htm ครับ)

 ถ้ามาขาด GH (Hypopituitarism ในรูป หมายความว่าภาวะพร่องฮอร์โมนจากต่อมใต้สมองครับ) เอาตอนที่เป็นผู้ใหญ่แล้ว จะเกิดโรคที่เรียกว่า Simmon's Disease ครับ โดยอาการหลักคือ น้ำตาลในเลือดน้อย เพราะกระบวนการเมตาบอลิซึ่มคาร์โบไฮเดรตจะเกิดน้อยลง เนื่องจากไม่มี GH กระตุ้น ทำให้เกิดความเครียดได้ง่าย และอาจหมดสติ เป็นลม จนถึงขั้นที่เรียกได้ว่าเกิดอันตรายต่อสมองได้ครับ รวมถึงเนื้อเยื่อต่างๆ จะเหี่ยวแห้งย่น อย่างเชนในรูป ขนจะร่วง รวมถึงร่างกายผอมและแก่เร็วด้วยครับ ผลก็มาจากสาเหตุหลักๆ คือเมตาบอลิซึ่มน้อยนั่นแหละครับ ^^"

 โฮ่ย ตอนแรกนึกว่าจะเขียนทีละหลายๆ ฮอร์โมน ปรากฎว่าฮอร์โมนเดียวก็เยอะแล้ว เอาไว้มาต่อกันคราวหน้า กับฮอร์โมนที่มีชื่อว่า Gonadotrophic Hormone กันครับ ~