Brains ... มาผ่าสมองกัน ~ (1)

posted on 06 Nov 2008 20:18 by kaekunz

เมื่อวานเหนื่อยมาก อัพเอนทรี่ไม่ใหวครับ ขออภัยๆ _ _"

วันนี้ขอคั่นบทต่อมไร้ท่อ ด้วยการเอาพาร์ทของสมองมาลงให้ดูกันครับ :]

เผอิญไปค้นหนังสือเก่าๆ มา เจอชีทเกี่ยวกับระบบประสาทที่ครูเคยแจกให้ มีเรื่องราวเกี่ยวกับสมองที่ละเอียดกว่าในเนื้อหาที่เรียนมัธยมปลายปกติครับ เลยคิดว่าน่าจะเอามาเขียนในนี้นะ แต่ที่ผมเอามาเขียนอีกรอบในนี้จะไม่ลึกเท่าในชีทนะครับ ไม่งั้นหลายเอนทรี่แน่ๆ แล้วมันจะไม่ใช่การคั่นเวลาแล้ว - -"

 ที่จะเขียนต่อไปนี้ คือส่วนต่างๆ ของสมอง แบบละเอียดครับ เริ่มรับชมรับอ่านกันได้ ~

 

(ขอบคุณรูปภาพจาก http://www.medsci.nu.ac.th/ ครับ)

รูปเทือกๆ นี้ คิดว่าน่าจะผ่านตาสำหรับผู้ที่เรียนชีววิทยากันมาพอดูนะครับ นั่นก็คือ Cross Section ของสมองนั่นเอง ซึ่งจะชี้ถึงส่วนประกอบสำคัญๆ ของสมองครับ มาเริ่ม (ทบทวน) เกี่ยวกับส่วนของสมองเหล่านี้ดีกว่า ~

Cerebrum

เริ่มกันที่ก้อนใหญ่ที่สุดกันเลยครับ นั่นคือ Cerebrum สมองส่วนนี้ คือ Cerebral Cortex ที่ชี้อยู่ในรูปนั่นเอง ถ้าจะสรุปแบบย่อๆ Cerebrum จะเป็นส่วนของสมองที่ควบคุมเกี่ยวกับความจำ ปัญญา ความคิด ความรู้สึก ประสาทสัมผัสทั้งห้า ครับ

Cerebrum นั้น จะแบ่งออกเป็นกลีบย่อยๆ ได้อีกครับ ก็คือ

(ขอบคุณรูปภาพจาก http://library.thinkquest.org/ ครับ)

กลีบแรก คือ กลีบด้านหน้า (Frontal Lobe) จะเห็นเป็นสีชมพูในรูปด้านบนนะครับ ในส่วนนี้จะทำหน้าที่เกี่ยวกับการพูด ความคิด ความจำ สติปัญญา ครับ

กลีบที่สอง คือ กลีบข้างศีรษะ (Parietal Lobe) คือส่วนสีส้มในรูปด้านบนครับ ในส่วนนี้จำหน้าที่เกี่ยวกับการเขียน ความรู้สึกต่างๆ ครับ

กลีบที่สาม คือ กลีบขมับ (Temporal Lobe) คือกลีบส่วนสีฟ้าด้านล่างครับ ทำหน้าที่เกี่ยวกับการได้ยิน การดมกลิ่น รวมถึงความเข้าใจภาษาครับ

กลีบที่สี่ คือ กลีบท้ายทอย (Occipital Lobe) คือกลีบส่วนสีเขียวด้านหลังครับ สำหรับส่วนนี้ทำหน้าที่เกี่ยวกับการมองเห็นครับ

กลีบสุดท้าย ในรูปด้านบนจะมองไม่เห็น เพราะมันจะซ่อนอยู่ด้านใน บริเวณ Temporal Lobe ครับ กลีบนั้นมีชื่อว่า กลีบอินซูล่า (Insula Lobe) สำหรับกลีบนี้ทำหน้าที่เกี่ยวกับการรับรสชาติครับ

ถ้ามองภาพสมองจากด้านบน จะเห็นว่า Cerebrum จะแบ่งออกเป็นสองซีกแยกกันครับ :]

(ขอบคุณรูปภาพจาก http://www.huffingtonpost.com ครับ)

นั่นก็คือ สมองซีกซ้าย และซีกขวานั่นเอง นักวิทยาศาสตร์ได้วิจัยแล้ว พบว่า สมองซีกซ้ายนั้น จะควบคุมร่างกายซีกขวา และสมองซีกขวา จะควบคุมร่างกายซีกซ้ายครับ มันจะสลับกันนะ และการวิจัยยังพบอีกครับ ว่าสมองซีกซ้ายนั้น จะควบคุมเกี่ยวกับ ภาษา คณิตศาสตร์ ตรรกะ ทั้งหลาย แต่สมองซีกขวานั้น จะควบคุมเกี่ยวกับจินตนาการ หรือความคิดที่ไม่สามารถแปลออกมาเป็นคำพูดได้ ครับ

โดยปกติ สมองทั้งสองซีกก็จะทำงานร่วมกัน ทำให้ร่างกายเป็นสมดุลครับ ซึ่งก็จะมีส่วนของสมองที่เรียกว่า Corpus Callosum เป็นเหมือนสะพานเชื่อมสมองทั้งสองซีกเข้าด้วยกันครับ

ในคนที่เป็นโรคลมบ้าหมู/ลมชัก (Epilepsy) บางคนได้รับการรักษาโดยการผ่าสมองส่วนที่เป็น Corpus Callosum ให้แยกออก ทำให้สมองทั้งสองส่วนไม่สามารถเชื่อมต่อกันได้ครับ

มีการทดลองในผู้ที่ถูกผ่า Corpus Callosum โดยการฉายภาพของสิ่งของสองสิ่งไว้ทั้งสองข้างของจอภาพ (สมมติว่าแอปเปิ้ลอยู่ด้านซ้าย กล้วยอยู่ด้านขวานะครับ) แล้วให้ผู้ถูกทดลองพูดสิ่งที่เห็น ในกรณีนี้ ผู้ถูกทดลองทุกคนพูดว่าเห็นกล้วยทั้งสิ้น โดยไม่เห็นแอปเปิ้ล แต่ถ้าบอกว่า ให้ผู้ทดลองหยิบสิ่งที่เห็นจากในกล่องทึบ ผู้ถูกทดลองทุกคนก็จะหยิบแอปเปิ้ลออกมา โดยไม่รู้ว่าตัวเองหยิบทำไม แต่ก็หยิบมาแล้ว ครับ

และมีการทดลองแผลงๆ อีก โดยการฉายรูปผู้ชายโป๊ไว้ด้านซ้ายของจอภาพครับ แล้วให้ผู้ทดลองที่เป็นผู้หญิงมาทดลอง ปรากฎว่าผู้หญิงคนนั้นรู้สึกเขินครับ แต่พอถามว่าเขินอะไร ก็ตอบไม่ได้ครับ รู้แต่ว่าเขินแล้วกัน - -"

และถ้าดูจากรูปด้านบน ที่เป็นการแบ่งกลีบของ Cerebrum จะเห็นบริเวณยาวๆ สองบริเวณ สีชมพูเข้มและส้มเข้ม อยู่ระหว่าง Frontal Lobe กับ Parietal Lobe บริเวณนั้นเป็นส่วนการรับและส่งความรู้สึกของสมองครับ บริเวณนั้นเรียกว่า Sensory Cortex และ Motor Cortex ครับ

(ขอบคุณรูปภาำพจาำก http://www.orble.com/ ครับ)

 สังเกตจากรูปนี้ จะแบ่งสีตัดกันไปเลย คือ ส่วนสีแดง ที่เป็นส่วนสั่งการ และส่วนสีฟ้า ที่เป็นส่วนรับความรู้สึกครับ

ที่เห็นเป็นรูปอวัยวะคนแผ่หราอยู่บริเวณสมองนั้น หมายถึงว่า บริเวณสมองตรงนั้นๆ รับความรู้สึกจากอวัยวะที่แผ่อยู่ครับ สังเกตว่าบริเวณใบหน้าจะมีบริเวณพื้นที่ที่รับความรู้สึกมากที่สุดครับ

เขารู้ได้ยังไงว่าบริเวณนั้นๆ เป็นบริเวณรับความรู้สึกอะไร ? ก็มีการทดลองโดยการนำเข็มจี้ไฟฟ้าเบาๆ ไปจี้ใส่บริเวณนั้นๆ คนไข้ที่ถูกจี้ก็จะรู้สึกที่บริเวณนั้นๆ ทันทีครับ เช่นเอาไปจี้บริเวณที่รับสัมผัสนิ้วมือ คนไข้ก็จะรู้สึกเหมือนมีคนเอาอะไรมาสะกิดนิ้วมือครับ หรือถ้าจี้บริเวณหน้า ก็จะรู้สึกเหมือนว่าใครเอามือที่มองไม่เห็นมายีหน้าเบาๆ อะไรประมาณนี้ครับ :]

มีคนทดลองปั้นฟิกเกอร์มนุษย์ที่มีขนาดอวัยวะเป็นสัดส่วนเดียวกับพื้นที่ของสมองที่รับ/ส่งสัมผัสจากอวัยวะนั้นๆ ได้ออกมาประมาณนี้ครับ

(ขอบคุณรูปภาพจาก http://scienceblogs.com ครับ)

เรียกเจ้าสองตัวนี้ว่า Sensory and Cortex Homunculus ครับ สังเกตว่าใบหน้ากับมือจะใหญ่มากกกก เพราะพื้นที่รับและส่งความรู้สึกในสมองมากครับ

 สำหรับ Cerebrum ก็จะมีประมาณเท่านี้ครับ จะเห็นว่าเนื้อหาเยอะมาก เพราะสมองส่วนนี้มีอะไรให้ค้นหาเยอะเลย ^^"

 เขียนไปเขียนมา เนื้อหาเยอะซะงั้นสงสัยต้องได้ต่อตอนใหม่แน่เลย - -" แต่ที่เหลือก็ไม่ได้มากเท่าไร อาจจะซักสองเอนทรี่ครับ ขอเปลี่ยนแนวมาเขียนเรื่องสมองก่อนนะครับ แล้วจะกลับไปเขียนต่อมไร้ท่อก่อน เปลี่ยนบรรยากาศ ~

Comment

Comment:

Tweet

โอ้~
ชอบๆๆ


เรื่องนี้ยังไม่ได้เรียนเลย ^^;
เคยสงสัย(แต่ไม่คิดจะหาคำตอบ)ว่าสมองมันแบ่งเปนกี่ส่วน อะไรบ้าง แล้วมันทำอะไรได้ง

อ้อ...อ่านโดเรมอน เค้าว่าคนญี่ปุ่นเล่นดนตรีโดยใช้สมองซีกซ้าย สงสัยทำไมต้องคนญี่ปุ่นด้วยล่ะ ชาติอื่นไม่เป็นกะเค้ามั่งเหรอ 55+

#1 By HeDw!g on 2008-11-07 19:39