Endocrines .. พิทูอิทารี่~ (2)

posted on 19 Oct 2008 15:27 by kaekunz

เอาล่ะครับ มาต่อกัน วันนี้ขอต่อมเดียวก่อนนา ^^" เริ่มกันที่ "ต่อมใต้สมอง" กันครับ

มาดูที่อยู่ของต่อมใต้สมองดีกว่า

(ขอบคุณรูปภาพจาก https://www.bluegrass.kctcs.edu/district/ ครับ)

ต่อมใต้สมอง จะอยู่บริเวณใต้สมอง ตามชื่อเลยครับ จากในรูป จะเป็นติ่งสีเหลืองๆ ห้อยลงมา

จะสังเกตได้อีกนิดนึง ว่าบริเวณสีเหลืองใหญ่ๆ นั่นคืออะไร ? นั่นก็เป็นสมองส่วนหนึ่งครับ ซึ่งเกี่ยวข้องกับต่อมใต้สมองนี้พอสมควร สมองส่วนนี้มีชื่อว่า Hypothalamus (ไฮโพทาลามัส) แนะนำให้รู้จักไว้ก่อนครับ :]

 ต่อมใต้สมอง ถือว่าเป็นต่อมที่สังเคราะห์/หลั่งฮอร์โมนจำนวนมากที่สุดในร่างกายครับ ซึ่งฮอร์โมนหลายๆ ตัวนั้นส่งผลทั่วร่างกายเลย จึงทำให้ต่อมใต้สมองได้ชื่อเล่นว่า "The Master of Gland" ~

แต่การที่ได้ชื่อเล่นแบบนั้น ก็ไม่ได้หมายความว่า ถ้าโดนทำลายต่อมใต้สมองจะตายทันทีนะครับ คนเราสามารถขาดต่อมใต้สมองได้นะ เพียงแต่ว่าจะพ่วงมาด้วยโรคหลายๆ โรค ซึ่งจะอธิบายกันต่อไปทีหลังนะ :]

 ฮอร์โมนที่ถูกส่งออกมาจากต่อมใต้สมองทั้งหมด เป็นสารประเภทโปรตีนครับ (อันนี้พ่วงสำหรับคนที่จะสอบนะครับ ว่า ในเซลล์ของต่อมใต้สมองส่วนที่หลั่งฮอร์โมนจะมีออร์แกเนลที่ชื่อว่า "Endoplasmic Reticulum" หรือร่างแหเอนโดพลาสซึม ชนิดขรุขระ ซึ่งทำหน้าที่สังเคราะห์โปรตีน เป็นจำนวนมาก เนื่องจากเซลล์พวกนี้ต้องสังเคราะห์ฮอร์โมนที่เป็นโปรตีนจำนวนมากนั่นเอง)

ทีนี้ เมื่อมาพิจารณาไอ้เจ้าต่อมใต้สมองแบบชัดๆ

(ขอบคุณรูปภาพจาก  http://www.dorlingkindersley-uk.co.uk/nf/ClipArt/Image/0,,239033_1582305_,00.html ครับ)

จะสังเกตว่า มันถูกแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือส่วนที่เห็นเป็นสีน้ำเงินอ่อน มีเส้นเลือด(สีแดงและน้ำเงิน)มาหล่อเลี้ยงจำนวนมาก และอีกส่วนที่เป็นสีฟ้าอ่อน มีเส้นใยสีเขียวมาเชื่อมโยง

ส่วนสีน้ำเงินอ่อน เราเรียกว่า "ต่อมใต้สมองส่วนหน้า" (Anterior Pituitary Gland) ส่วนสีฟ้า เราเรียกว่า "ต่อมใต้สมองส่วนหลัง" (Posterior Pituitary Gland) ครับและในส่วนเส้นบางๆ ระหว่างต่อมใต้สมองสองส่วน ก็จะเป็นที่อยู่ของ "ต่อมใต้สมองส่วนกลาง" (Intermediate Lobe)

ต่อมใต้สมองส่วนหน้า จะมีกลุ่มเซลล์ที่สามารถสังเคราะห์ฮอร์โมนได้ จึงมีเส้นเลือด (ทั้งเส้นเลือดแดง (Artery) และเส้นเลือดดำ (Vein) มาหล่อเลี้ยง เพื่อที่จะนำพาฮอร์โมนไปสู่เป้าหมายได้ครับ แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น ไม่ใช่ว่าอยากปล่อยก็ปล่อยเลยนะ ฮอร์โมนจากต่อมนี้ จะปล่อยได้เมื่อสมองส่วน Hypothalamus สั่งให้ปล่อยครับ

สมองส่วน Hypothalamus จะมีกลุ่มเซลล์ชนิดหนึ่ง เรียกว่า Neurosecretory Cell ซึ่งจะหลั่งฮอร์โมนสองชนิด มาควบคุมการหลั่งฮอร์โมนของต่อมใต้สมองส่วนหน้าอีกที (งงไหม - -") ฮอร์โมนสองชนิดนั้นก็คือ Releasing Hormone (RH) เป็นฮอร์โมนสั่งให้หลั่ง และ Inhibiting Hormone (IH) ฮอร์โมนสั่งให้หยุดหลั่งครับ ^^

ต่อมใต้สมองส่วนกลาง อันนี้ทำหน้าที่อย่างเป็นอิสระครับ โดยจะสังเคราะห์ & หลั่งฮอร์โมนเพียงชนิดเดียวเท่านั้น คือ Melanocyte Stimulating Hormone (MSH) (อันนี้พูดถึงในตอนนี้ได้เลย เพราะส่วนนี้หลั่งแค่ฮอร์โมนเดียว ^^")

ต่อมใต้สมองส่วนหลัง จริงๆ ไม่ถือว่าเป็นต่อมไร้ท่อนะครับ เพราะไม่ได้ "สังเคราะห์" ฮอร์โมนโดยแท้จริง แต่เป็นเหมือนที่เก็บฮอร์โมนที่ถูกสังเคราะห์จาก Neurosecretory Cell มากกว่าครับ เวลาปกติ ฮอร์โมนก้จะถูกสังเคราะห์มาเก็บไว้ที่ต่อมใต้สมองส่วนหลังนี้้ เวลาจะใช้ Neuroฯ ก็จะส่งฮอร์โมนมาสั่ง แบบเดียวกับต่อมใต้สมองส่วนหน้า ครับ :]

 

ไว้คราวหน้าจะมาไล่เรียงฮอร์โมนจากต่อมใต้สมองนี้นะครับ วันนี้พอแค่นี้ก่อน เยอะแล้ว เดี๋ยวเวียนหัว :]

 

Comment

Comment:

Tweet

ทำไงไห้ต่อมพิทูอารีทำงานคับ แระทำไงไห้หลั่งฮอโมนมากๆ

#1 By (49.230.130.222|49.230.130.222) on 2015-08-04 15:32